Tuatahi, me whakaahua tātou i tētahi whakamātautau pēhanga osmotic: whakamahia he kiriuhi haurua-pūwero hei wehe i ngā wai tote e rua he rerekē te kukū. Ka haere ngā ngota wai o te wai tote iti-kukū mā roto i te kiriuhi haurua-pūwero ki roto i te wai tote kukū-teitei, ā, ka haere anō hoki ngā ngota wai o te wai tote kukū-teitei mā roto i te kiriuhi haurua-pūwero ki roto i te wai tote kukū-iti, engari he iti ake te maha, nō reira ka piki ake te taumata wai i te taha wai tote kukū-teitei. Ina puta he pēhanga nui i te rerekētanga teitei o ngā taumata wai i ngā taha e rua hei ārai i te rere anō o te wai, ka mutu te osmosis. I tēnei wā, ko te pēhanga i puta mai i te rerekētanga teitei o ngā taumata wai i ngā taha e rua ko te pēhanga osmotic. I te nuinga o te wā, ko te teitei ake o te kukū tote, ko te nui ake o te pēhanga osmotic.
He rite te āhua o ngā moroiti i roto i ngā wai tote ki te whakamātautau pēhanga osmotic. Ko te hanganga kotahi o ngā moroiti ko ngā pūtau, ā, he rite te pakitara pūtau ki te kiriuhi haurua-permeable. Ina iti iho te kukū o te katote hauota i te 2000mg/L, ko te pēhanga osmotic ka taea e te pakitara pūtau te tu atu ko te 0.5-1.0 hauhautanga. Ahakoa he pakari me te ngāwari te pakitara pūtau me te kiriuhi cytoplasmic, kāore te pēhanga osmotic ka taea e te pakitara pūtau te tu atu e neke atu i te 5-6 hauhautanga. Heoi, ina neke ake te kukū o te katote hauota i roto i te wai i te 5000mg/L, ka piki te pēhanga osmotic ki te 10-30 hauhautanga. I raro i tēnei pēhanga osmotic teitei, ka uru te nui o ngā ngota wai i roto i te moroiti ki roto i te wai i waho o te tinana, ka mate te pūtau me te plasmolysis, ā, i ngā wā kino, ka mate te moroiti. I roto i te oranga o ia rā, ka whakamahia e te tangata te tote (konutai pūhaumāota) hei whakapūkara i ngā huawhenua me ngā ika, hei whakahoromata me te tiaki i ngā kai, koinei te whakamahinga o tēnei mātāpono.
E whakaatu ana ngā raraunga wheako hangarau, ina nui ake te kukū o te katote hauota i roto i te wai para i te 2000mg/L, ka aukatihia te mahi a ngā moroiti, ā, ka tino heke te tere tango COD; ina nui ake te kukū o te katote hauota i roto i te wai para i te 8000mg/L, ka whānui te rōrahi o te paru, ka puta he nui te pahuka ki runga i te mata o te wai, ā, ka mate ngā moroiti tetahi i muri i tetahi.
Heoi, i muri i te whakawhanaungatanga mō te wā roa, ka āta urutau ngā moroiti ki te tipu me te whakaputa uri i roto i te wai tote kukū nui. I tēnei wā, kua whakawhanaungahia ētahi tāngata ki ngā moroiti ka taea te urutau ki ngā kukū o te ion chloride, te sulfate rānei neke atu i te 10000mg/L. Heoi, e kī ana te mātāpono o te pēhanga osmotic he tino teitei te kukū tote o te wai pūtau o ngā moroiti kua urutau ki te tipu me te whakaputa uri i roto i te wai tote kukū nui. Kia iti, kia tino iti rānei te kukū tote i roto i te wai para, ka uru te tini o ngā ngota wai i roto i te wai para ki roto i ngā moroiti, ka pupuhi ngā pūtau moroiti, ā, i ngā wā kino, ka pakaru, ka mate. Nō reira, ko ngā moroiti kua roa e whakawhanaungahia ana, ā, ka āta urutau ki te tipu me te whakaputa uri i roto i te wai tote kukū nui, me pupuri tonu te kukū tote i roto i te awe matū koiora ki te taumata teitei, ā, kaua e rerekē, ki te kore ka mate ngā moroiti i roto i te tini.
Te wā tuku: 28-Pepuere-2025


